Nie jesteśmy sami ...

... w naszej chatce.
Spadła czapka zimowa, z półki nad wieszakiem na kurtki, polary, chyba lato skończy się, a ja nie zdążę wynieść ich do szafy ...

... niby spadła, ale idzie dalej ...
Spała w niej popielica, szkoda, że nie zdążyłam zrobić jej zdjęcia, jak wychylała zaspany pyszczek ... schowała się za komodę, a potem weszła do starego radia Pionier ...
Myślałam, że do łazienki już nie wejdzie, wszystkie szlaki komunikacyjne uszczelnione, miejsca na belce brak, ot! pewnie pójdzie precz z braku wygód ...
Poranne mycie, ozdobne w orły lustro na ścianie, coś mi w nim smyrgnęło, jak myłam zęby ... a jakże! to ona!
zeskoczyła wdzięcznie z zasobnika na wodę na szafę, do starego, niechodzącego zegara ... a potem z powrotem, maciupką szparką przy kominie, tam, gdzie deska odstaje na pół milimetra ... tylko puszysty ogon zawachlował ...
To tylko ona jedna ... reszta łazi po winorośli, przy tarasie, inne wołają z oddalonych śliwek, ta z dziupli w gruszy też przeniosła się w pobliże chaty ...pewnie powinniśmy się jakoś okopać, bronić ...
Nie one jedne opanowały nam chatkę ...

Pisałam Wam wcześniej o osowatych, które budują gliniane domki w naszym domu ... u szczytu dachu wyrobiła się półeczka, a na niej klamociarniana szopka, taka prawdziwa, z Maryjką, Józefem, dzieciątkiem ... tam sobie znalazły miejsce na swój domek ... widzicie za Maryjką tą glinianą gałę?
Domek sobie zbudowały, pewnie te, co dopiero wylęgły się z ubiegłorocznych domków ... jeszcze widać mokrą glinę, dopiero zasklepiły wejście ...

I obok szopki też są ... zobaczcie, co sobie pobudowały, jeszcze glina mokra, na desce powyżej ślad po zeszłorocznym "cygarze" ...

... tylko kuper wystawiła ... nosi gałki gliniane, a potem cieniutko brzęcząc, ubija je na tej budowli ...

Czasami nie trafia w cel ... i zostawia na parapecie gliniane pecki ... nie podnosi ich, leci po nowe ...
Nie przeszkadzamy sobie, zresztą zakończyły już budowanie, nie widać ich ... a potomstwo wylęgnie się za rok.
A na tarasie ... niby-belki, z trzech desek, w środku pustka ... nie, nie pustka, tam osiedliły się osy.
Wchodzą pod ławką, pod oblicowanie z desek, a potem wylatują przez otwór po sęczku ... jak jest gorąco, to słychać tylko głębokie buczenie, jak bombowce w niebiesiech ... chłodzą gniazdo ...
To jeszcze nie wszystkie ...

Ładne, prawda?
Cieniowane na zielono ... zbierają pomalowaną na zielono powierzchnię okiennic, i potem wbudowują w swoje gniazdo ... pod tym gniazdem jest kosiarka do trawy, wszystkie narzędzia ... na razie nie atakują ...
na razie ...
Parę lat temu szerszenie zbudowały sobie gniazdo, właśnie w miejscu, gdzie teraz stoi szopka ... przenieśliśmy się ze spaniem na drugą stronę poddasza .. nie można było czytać, światło przeszkadzało owadom, a okno zdjęte, ogromne gniazdo obok ...co robić?
Mąż nabrał "odwagi" po posiedzeniu i rozmowach z Jankiem ... trzeba je wyeksmitować ...
Wyobrażałam sobie, że torba załatwi wszystko, wyniesiemy je do lasu i będą sobie dalej żyły ... nie jest to takie proste ... trzeba zamknąć okno, żeby inne nie przyleciały ...
Ja zostałam na dole, mąż delikatnie założył zdjęte na początku lata okno ... przycisnął jednego osobnika do ramy niechcący ... w szerszenie jakby diabeł wstąpił ... nagle słyszę dum! dum! po schodach, to mąż zbiega ... ugryzł mnie, ugryzł ! ... wybiegliśmy na taras, uchylam drzwi do domu, a tam krążą wokół lampy rozzłoszczone "bombowce" ... nie będzie spania w domu, a tu północ za pasem ...
Spędziliśmy reszę nocy w samochodzie, policzyłam wszystkie światełka przelatujących samolotów, Wielki Wóz obiegł niebo i schował się za starą jabłonią, nad ranem zdrzemnęłam się ...
Dopiero rano aerosol załatwił wszystko, do domu weszliśmy pod wieczór, a trup ścielił się gęsto ...
Że nieekologicznie?  ...nie było rady, nie daliśmy siatki na okno, wlatywały swobodnie do środka ... teraz jesteśmy mądrzejsi ... zostawiamy tylko malutki otwór dla tych osowatych ...są niegroźne ...

Jednego ranka, po porannej kawie, chcieliśmy przywieźć przyczepką trochę kamienia, wydobytego ze starej piwnicy zeszłego roku ... chciałam skończyć kamienną ścieżkę przy domu ...
Mąż podniósł pierwszy kamień ... a tam ...

... troszeczkę mniejsze od ptasich jaj ... albo to jaszczurcze ... albo padalców ...

... w tej ziemi, pod kamieniem, były trzy padalce, umknęły w trawę ... wszędzie życie.
Zostawiliśmy te prace do późnej jesieni, niech się pochowają głębiej ... i nam będzie chłodniej.

W międzyrzędziach warzywnej działki kwitną aksamitki, bo podobno jakieś rośliny je lubią, a one jeszcze inne ... lubią swoje sąsiedztwo ...

... i nagietki między malinami ... jest kolorowo.

Dyniowate rozwijają swoje mięsiste kwiaty ...

...czarnuszka kwitnie niebiesko, biało, a czasami biało-niebiesko.

Łąka za drogą, cała skąpana we wschodzącym słońcu, już nie zielona.
Dziś rano obudziła mnie ptasia awantura w ogrodzie, wrzeszczały sroki, wtórowały im kosy i jakieś inne drobniejsze ptaki ... co się dzieje? pewnie Gutek je niepokoi ... zostawiłam gotującą się kawę pod mężowską opieką, a sama poszłam gonić kota ...
To nie był Gutek, spod szopy na drzewo wyfrunęlo ptaszysko, na początku myślałam, że to jakiś drapieżca, a to młoda sowa ... usiadła na leszczynie, a ptaki jakby oszalały ...

... sfrunęla na pergolę pod domem, bałam się, że wleci do domu ... przymknęłam drzwi ...

Oglądała się za siebie, bo tam sroki wrzeszczały tak, że Gutek uciekł do domu, a potem poleciała na sosnę ... kosmata, mięciutka ... śliczna ... ptaki były niespokojne cały dzień, widocznie gdzieś tam w gałęziach siedziała ... a to pomarańczowe, to siatka po kulce tłuszczowej z zimy ...jakoś nie zdążyłam zdjąć ...

Gucio łazi po pergoli, prawie jak sowa, nawet przed chwilą zawołałam do ogrodu: Gucio! - zaszeleściło na pergoli i mój dachowiec z godnością zeskoczył i śpi teraz, przytulony do Miśki.
"Czołg" stoi w warsztacie, ma zapieczone śruby do regulacji, coś tnie opony, trzeba go podrasować.
Ale ja jutro jadę do chatki, ktoś mnie podrzuci ... muszę tylko ksiązki wymienić w bibliotece.

Pozdrawiam Was serdecznie, dzięki za odwiedziny, wszystkiego dobrego, pa!

Wiatr znad połonin ...

... szkoda, że nie można przesłać zapachów bieszczadzkich łąk po deszczowej nocy, pachną prawie tak samo jak nasze pogórzańskie.
Lało całą noc, co obudziłam się, to deszcz bębnił o blaszany dach chatki na potęgę, a my umyśliliśmy sobie bieszczadzką wyprawę ... nad ranem ucichło, tylko mgły rozłożyły się nad naszą krainą, i nie wiadomo, rozleje się znowu czy też pójdą w górę i może słońce zaświeci?
Po porannej kawie jakby pojaśniało, nawet pokazały się kontury łąki za potokiem i już było coraz lepiej ... spakowaliśmy się w try miga i hajda! szybko w dolinę ...

Tam jeszcze kłębiły się mgły, droga schła, a niebo niebieszczyło się coraz bardziej. Znacie na pewno to uczucie, kiedy to tak zupełnie bez powodu rozpiera człowieka radość, i chce się góry przenosić, i śpiewać ... tak i ja miałam. Świat za oknem "czołgu" taki wymyty, świeżutki, pachnący, skoszone wczoraj trawy pachniały odurzająco, wody w potokach górskich zbystrzały, już zbierały wody z nocnych opadów, trochę błotniste ...
Pojechaliśmy do Równi, zupełnie bliziutko Ustrzyk Dolnych ... do cerkwi p.w. Pokrow Przeświętej Bogarodzicy ...

... chciałam ją zobaczyć  bliska, a dlaczego? bo zawsze zaglądam na kamerkę internetową, tutaj umieszczoną, i sprawdzam, czy już zeszły śniegi wiosną, czy aktualnie pada deszcz, albo czy w Bieszczadach już jesień ... przy okazji zjedliśmy przygotowane kanapki, jakoś tak głodno się zrobiło ...
Potem pojechaliśmy, jak zwykle, nie prostą drogą do celu, odbiliśmy na Polanę, a potem na Skorodne ... nie naprawili tej drogi, kawałki wklejek asfaltowych, reszta to dziury ... wyjechaliśmy ponownie na obwodnicę bieszczadzką tuż przed Lutowiskami, a stąd widok na całe wysokie Bieszczady ...

Wjechaliśmy w drogę między połoninami, jeszcze nie do celu ... kierunek Zatwarnica, bo tam jest potok Hylaty, a na nim wodospad Szypot ...

Woda spada z progów, które kiedyś były o wiele wyższe, ale zostały zniszczone przez wydobycie kamienia na budowę bieszczadzkiej obwodnicy. W tych drogach to nawet można znaleźć kamienne nagrobki z pobliskich cmentarzy, pozostałości po wysiedlonych i spalonych wsiach, a właściwie tłuczeń, na który je przerabiano ... wojsko budowało drogi na początku lat sześćdziesiątych ...

A powyżej Szypotu zupełnie spokojnie, słońce prześwietla liście buków, jest tajemniczo ...
Jeszcze mały przystanek w Chmielu nad Sanem, tu bardzo malownicze kaskady Sanu ...

... tzw. Chmielowe Kaskady, z tej strony bardzo wysokie urwisko. Z góry przyuważyłam na skale chyba arcydzięgiel litwor, ale nie sprawdziłam zapachu rośliny, bo niebezpiecznie, stromo ...
Teraz droga wiedzie prosto do celu, pójdziemy z Nasicznego na Holicę, to stara nazwa Kamienia Dwernik, chociaż zauważyłam na nowych mapach, że wraca się do starych, rodzimych nazw, a te sztucznie utworzone, pisane są w nawiasie. Byliśmy tu wielokrotnie, bo to szczyt poza parkiem bieszczadzkim, i strażnicy nie będą przyczepiać się do naszej Miśki. Mozolne wspinanie się poszło nawet sprawnie, tylko musiałam Miśkę trzymać na sznurku, bo to bardzo przyjazne stworzenie, idzie do góry z każdym, a zwłaszcza z dziećmi ...

Na górze wicher zrywający z głowy czapki, chustki, nic, tylko rozłożyć ręce i lecieć ... myślałam, że będzie ostrzejsza pogoda i lepsza widoczność, ale już zaczynały wyłazić chmury ...

Nagrzane skały przyjemnie grzeją w plecy, i wiatr nawet tak bardzo nie dokucza ...
Mijali nas różni ludzie, niektórzy bali się zjeść borówkę z krzaka, albo maliny, bo tak straszą teraz różnymi zarazkami, chorobami, kleszczami ... ludzie z wielkiego miasta boją się natury, nie znają jej.

Rozczulają mnie te roślinki, przyczepione ze wszystkich sił do skały, odrobina ziemi, nawianej przez wiatr i już rosną, smagane wichrem, mrozem ... trwają, a jak pachną macierzanki, takie wygrzane na skale, sam aromat.

Widać stąd wszystko, i obie połoniny, i Rawki, i gniazdo Tarnicy, i co najważniejsze: o wiele mniej turystów, niż na tych uczęszczanych szlakach. Potem jeszcze smakowanie pstrąga w Przysłupiu, jak zawsze, kiedy jesteśmy w tych regionach, moim zdaniem najlepszy w całych Bieszczadach, ale co ja mogę mówić, jak tylko tutaj miałam okazję go smakować?
Wracaliśmy gładziutką drogą z Dołżycy na Buk, potem wzdłuż zalewu solińskiego ...

Z co wyższych punktów drogi prześwitywały niebieskie wody, niepokojąco niskie; puste zatoczki, tylko pomosty sterczały jak pojedyncze zęby z brzegu, trzeba sporo wody, aby uzupełnić ten brak.
Zajechaliśmy nad zaporę, a tam tłumy ...

W "kramnicach", rozłożonych po obu stronach deptaku, mnóstwo pseudopamiątek z Bieszczadów, wszędzie prawie jednakowe, niektóre rubaszne, trochę rękodzieła, oscypki, dziewczyny sprzedają zmęczone róże z koszyków, jacyś młodzi ludzie rozdają święte obrazki i denerwują się, gdy ktoś ich nie chce ... urlopowa moda, śmiałość, starsza pani w króciutkiej tunice jak grecka muza, i nic więcej; inna, myląca z tyłu, jak nastolatka, gorzej z przodu ...
Za to wody zalewu nie zawiodły ...

... zielone, ciemniejsze, tam, gdzie głębia ... wiatr niósł drobniutką falę, chlapało, mlaskało o przybrzeżne kamienie, a pod słońce jak rybia łuska ...

Zeszliśmy z Miśką na piaszczystą plażę, może pomoczy sobie nogi, chlipnie trochę wody?
Nagle słyszymy z góry:
- Hej! dacie mi go pogłaskać?
Mała, może czteroletnia kobietka, w stroju kąpielowym i kapelutku, opalona jak czekoladka ...
- A przyjdziecie tu do mnie?
- Tak, przyjdziemy ...
- A mogę go potrzymać? gdzie idziecie? w tę stronę?
- Nie, my już wracamy! ... a to jest Miśka ...
- O! jaki ma fajny ogonek ... nie ma ogonka ...
To mówię, że pewnie zgubiła ... a ona tak zupełnie poważnie:
- No! widziałam wczoraj ten ogonek tutaj ...
Jej rodzic stał obok i zaśmiewał się, my też, młodzi ludzie na ławkach obok również ... a Miśka była wniebowzięta, wygłaskana za wszystkie czasy przez te małe łapki, ona bardzo lubi dzieci ...

Znad gór nadciągały burzowe chmury, zresztą słychać było tu i ówdzie, że pewnie będzie padać, ale my już tego nie wiedzieliśmy. Ruszyliśmy do domu, przecinając w poprzek Góry Sanocko-Turczańskie. Czy wiecie, z jaką przyjemnością wraca się do siebie? W chatce czekał na nas spokój, grające świerszcze ... jeszcze sowa pohukiwała w starym sadzie ... byliśmy zmęczeni.

A ja znowu odniosłam rany w boju ... chciałam poprawić patyk przy pomidorze, bo przewrócił się ... usiłowałam wcisnąć go głęboko w ziemię ... złamał się, i zatrzymał na mojej brodzie ... i zjechał potem ...
tak, że mam szramę na brodzie, nie powiem, interesująco mi się zrobiło na twarzy ...
Mąż tylko załamał ręce nade mną: Kobieto, ciebie nie można samej zostawić, najpierw noga spuchnięta, teraz gęba przejechana, a co będzie dalej?
Ano nie wiem, co będzie! mam obmurować kamieniami studnię, może nie wpadnę do niej.
Sezon ogórkowy trwa, już zerwałam pierwszego pomidora, szparagówkę, bób ... nawet był już bigos z własnej kapusty ...Miśka odwiedza regularnie sąsiedzkie kózki, dziewczynek nie ma, bo wyjechały z mamą do sanatorium ... lato w pełni.
Takie niebo dziś było u nas ...

To już w drodze do domu.
Pozdrawiam Was serdecznie, dziękuję za odwiedziny, za ciepłe słowa, odpoczywajcie zdrowo, pa!

Do węgierskich winnic ...

Jejku! jestem Wam winna przeprosiny, nie byliśmy na Węgrzech, tylko na rajdzie turystycznym z Pruchnika do Węgierki, gdzie rzeczywiście na stokach założone są winnice.
Nasza wycieczka rozpoczęła się na prześlicznym rynku Pruchnika, zupełnie jak ekspozycja w sanockim skansenie, tylko, że tu mieszkają ludzie, są zakłady usługowe, sklepy, jednym słowem toczy się spokojne życie ...

Rynek jest nachylony w kierunku południowym, dookoła klimatyczne, drewniane domy z podcieniami, kolumienkami, a to wszystko w drzewie ...

Ruszyliśmy uliczką w dół, niedzielny spokój, tylko przy stadionie ruch ... zjeżdżają się kolarze, bo ma być wyścig im. gen. Papały, który to urodził się w tym miasteczku ...

Potem wspinaliśmy się do góry, leśnymi drogami, bukowymi lasami ... na Korzenie, to przysiółek Pruchnika, a zarazem tutaj zaczynają się Karpaty, jeśli chodzi o budowę geologiczną.
Rzeczywiście, widoki stąd na daleką równinę bardzo malownicze ...

Zatrzymaliśmy się na małą przerwę w wędrowaniu w gospodarstwie agroturystycznym, gospodyni poczęstowała nas serkiem kozim, masłem własnej roboty, takimże chlebkiem ...

Ha! znowu narobiłam sobie smaka na serowarzenie, bo ostatnie wyroby już zostały zjedzone, serek kozi ma bardziej wyrazisty smak, jeden był z dodatkiem czarnuszki, ale świeży bundz jest jednak najlepszy ...

Gospodarze hodują owieczki ...

... mają kozulę ...

... i kucyka, a w planach jeszcze hucuły. Jednak, aby prowadzić jeszcze rozbudowę gospodarstwa, remonty, zakup zwierząt i inne inwestycje, muszą jeszcze zarobkować w mieście. Może kiedyś utrzymają się tylko z agroturystyki ...
Nieopodal urokliwa kapliczka ... na Górze Iwa o wys. 406 m n.p m.

W XVI wieku mieszkańcy sprytnie poumieszczali na okolicznych wzgórach kamienne punkty
alarmowe, wyglądające trochę jak przydrożne kapliczki. Na szczycie każdego z nich kryła się misa ze słomą. Gdy zbliżały się tatarskie hordy, strażnicy podpalali ją, a czarny, smolisty dym ostrzegał okoliczną ludność, dając jej chwilę na ucieczkę. Prawdopodobnie wieże, nazywane też tatarskimi obeliskami, były cztery, do dziś zachowały się trzy.
Potem szliśmy dalej, nasze szlaki krzyżowały się z trasami rajdu rowerowego, kibicowaliśmy mocno przejeżdżającym uczestnikom ...

... czasami było tak, wśród wysokich łopianów ...

... a upał był niesamowity, zwłaszcza na stokach nachylonych na południe ...

... w lesie cieniście, ale za to bardzo parno, pot ściekał z nas hektolitrami.
Przystanek przy śródleśnej kapliczce, trochę pośpiewaliśmy przy Andrzejowej gitarze ...

Miśka była z nami, dzielnie wędrowała, piła wodę z górskich potoków, a jeśli takowych nie było, polewaliśmy ją wodą z butelki ... dla ochłody ...
Jeszcze sporo lasem, potem zejście w dół przez cudze podwórza ...

... nawet "weszliśmy w szkodę", bo wszędzie pełno dojrzałych, drobnych, dzikich czereśni.
To już Węgierka, okazało się, że jednym gospodarzem w winnicy jest nasz kolega ...

... była również degustacja win różnych, i w odmianach krzewów winorośli, i w kolorach ...

Niestety, jest to ciągle hobby dla miłośników win, produkcja dla znajomych, rodziny i odwiedzających, nie można im tego legalnie sprzedawać, a jeśliby nawet, to obostrzenia przepisów ze strony służb sanitarnych i innych są bardzo kosztowne, rygorystyczne, dla małych producentów ciężkie do przeskoczenia.
Potem był mały rekonesans po winnicy ...

... dowiedziałam się o chorobach tych roślin, o pielęgnacji, prowadzeniu pędów, przycinaniu ...
Czy wiecie, że ja do tej pory przycinałam swoje winogrona za owocostanem na jeden liść, a trzeba na 12 do czternastu, bo skąd owoc ma potem czerpać pokarm? - kto ci tak poradził? - koleżanka!
Ale wszystko przede mną, właśnie moja winniczka, złożona z sześciu sadzonek, a każda inna odmiana, czeka na odpowiednie potraktowanie ... czy mi się uda?

Wróciliśmy do domu nieludzko zmęczeni upałem, Miśka spała do rana, nie podnosząc głowy ...
Kiedy piekłam chleb na Pogórzu, w trakcie rąbania drewek uderzyło mnie w stopę polano, niby nic, tylko krwiak, ale nie mogłam ubrać żadnego buta, bo trochę spuchła stopa ... tylko sandały ... i to w nich poszłam na rajd ... a w lesie chyba pogryzły mnie mrówki, właśnie w to bolące miejsce ...opuchlizna jeszcze większa, jadę do chatki, moczyć nogę w serwatce i przykładać kojące liście babki, ponoć to najlepsze na takie sprawy.
Bardzo brakuje mi w chatce dostępu do sieci, nie odpowiadam na czas na Wasze komentarze, mam spore opóźnienia w odwiedzaniu Waszych blogów, wybaczcie!
A tymczasem "już kuferek stoi zrychtowany", jeszcze tylko Miśkę pod pachę i już mnie nie ma ... znowu do końca tygodnia, bo ogórki już pewnie przerosły.

Pozdrawiam Was serdecznie, dziękuję za odwiedziny i dobre słowa, pa!